• siat

    Piłka siatkowa na siedząco

    Piłka siatkowa na siedząco pojawiła się na paraolimpiadzie 1980 roku w Arnhem gdzie w zawodach uczestniczyło  7 drużyn męskich. Narodziła się już w 1956 roku w Holandii gdy ówczesny Komitet Sportu (Dutch Sports Committee) wprowadził zajęcia z piłki siatkowej na siedząco. Na początku dyscyplina była kombinacją sitzballa oraz piłki siatkowej na stojąco. W 1978 roku Międzynarodowa Organizacja Sportu Niepełnosprawnych (ISOD) w pełni uznała piłkę siatkową na siedząco jako dyscyplinę sportową. Już w 1979 roku przeprowadzono pierwszy oficjalny turniej pod auspicjami ISOD. Mistrzostwa Świata Kobiet i Mężczyzn organizowane są od 1993 r. W 2004 r. podczas Igrzysk Paraolimpijskich w Atenach do rywalizacji przystąpiły drużyny kobiet i od tego też czasu zawodnicy rywalizują wyłącznie na siedząco. W Polsce od 1999 roku organizowane są Mistrzostwa Polski  kategorii mężczyzn. Dyscyplina rozwija się dynamicznie i zdobywa popularność na całym świecie, a jej atutem jest widowiskowość, atrakcyjność oraz brak wygórowanych potrzeb ekonomicznych.

    Od 1981r. organizacją odpowiedzialną za propagowanie piłki siatkowej niepełnosprawnych była Sekcja Piłki Siatkowej działająca przy Międzynarodowej Organizacji Sportu Niepełnosprawnych (ISOD). Duża popularność dyscypliny sprawiła ,że w 1992r. utworzono Światową Organizację Piłki Siatkowej dla Niepełnosprawnych – WOVD (Word Organisation Volleyball for Disabled). WOVD swoimi działaniami obejmuje nie tylko piłkę siatkową na siedząco, ale również piłkę siatkową na stojąco oraz sitzball. Organizacja ściśle współpracuje z organizacją IWAS (International Wheelchair and Amutee Sports Federation) oraz IPC (Międzynarodowy Komitet Paraolimpijski). WOVD współpracuje również z Międzynarodową Federacją Piłki Siatkowej FIVB (Federation Internationale de Volleyball). Członkami WOVD jest ponad 60 organizacji narodowych. WOVD stawia sobie za cel: rozwijanie i promowanie dyscypliny, organizowanie programó edukacyjnych i instruktorskich, ustalanie i modyfikowanie w porozumieniu z FIVB przepisów gry, podnoszenie poziomu umiejętności trenerów, sędziów i klasyfikatorów, organizowanie zawodów sportowych na różnych poziomach. Zawodami najwyższej rangi w piłce siatkowej na siedząco są Igrzyska Paraolimpijskie. Organizowane są cyklicznie Mistrzostwa Świata oraz Mistrzostwa Kontynentalne. W Polsce rozwojem dyscypliny zajmuje się Polski Związek Sportu Niepełnosprawnych „Start”. Związek jest organizatorem rozgrywek ligowych oraz turniejów towarzyskich. W porozumieniu z Polskim Komitetem Paraolimpijskim (PKPar) współpracuje w przygotowaniach kadry narodowej do najważniejszych imprez sportowych. Gra odbywa się zgodnie z obowiązującymi przepisami Międzynarodowej Federacji Piłki Siatkowej (FIVB), zaadaptowanymi przez Światową Organizację Piłki Siatkowej dla Niepełnosprawnych (WOVD).

    W grze celem jest przebicie piłki nad siatką i spowodowanie, aby znalazła się na boisku przeciwnika. Rywalizują dwie drużyny w której każda liczy po 6 zawodników na boisku, a pełny jej skład łącznie z rezerwowymi powinien wynosić 12 osób. Wszyscy zawodnicy muszą posiadać jednolity strój (koszulki, spodenki) z numerami na koszulkach. Zawodnicy rezerwowi mogą wejść na plac gry jeśli  zostaną spełnione następujące warunki: zmiana zostanie zgłoszona u sekretarza zawodów, zmiany zawodników dokona się w czasie przerw w grze, na prośbę kapitana lub trenera drużyny. W każdym secie można dokonać 6 zmian. Każdy z zawodników rozpoczynających grę może zejść i powrócić na boisko na swoje miejsce. Zawodnicy rozpoczynają grę ustawieni na swoich polach (w linii ataku i linii obrony). Po wykonaniu zagrywki zawodnicy zajmują dowolne miejsce na boisku. Rotacja następuje zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Punktacja jest identyczna w piłce siatkowej na stojąco. Każda akcja punktowana, gra do 3 wygranych setów; set rozgrywany do 25 pkt. z dwupunktową przewagą; ewentualny piąty set do 15 pkt. z dwupunktową przewagą. Boisko do gry jest prostokątem o wymiarach 10 x 6 m. Wolna strefa wokół boiska-minimum 3 m z każdej strony. Linie graniczne (szer.5cm) są zawarte w wymiarach boiska. Linia środkowa dzieli boisko na dwa pola gry o wymiarach 5 x 6 m każde. Linie strefowe linie ataku wykreślone są równolegle, w odległości 2 m od linii środkowej. Materiałem podłogowym powinno jest drewno lub nawierzchnia syntetyczna. Siatka szerokość siatki 0,8 m, długość siatki 6,5-7 m, zawiera oczka kwadratowe o boku 10 cm. Dla kobiet wysokość zawieszenia siatki wynosi 1,05 m, a dla mężczyzn 1,15 m.  Dwie taśmy boczne z białego materiału o szerokości 5 cm i długości 80 cm są przymocowane do siatki, po każdej stronie na wysokości linii bocznych, w pionie nad osią linii środkowej. Obie taśmy są uważane za część siatki. Atenki to dwa elastyczne pręty wykonane z włókna szklanego lub z podobnego materiału, o długości 1,80 m i średnicy 10 mm. Każda antenka jest oznaczona paskami (szer. 10 cm) o kontrastujących kolorach i wystaje 1 m powyżej szczytu siatki. Wysokość słupków musi wynosić co najmniej 1,25 m. Jeżeli zastosowane są słupki wspierające, muszą być zamocowane w odległości minimum 1m od każdej linii bocznej. Wszystkie piłki używane podczas jednego meczu muszą mieć te same właściwości: obwód, wagę, ciśnienie, typ itp. Mecze międzynarodowe muszą być rozgrywane piłkami posiadającymi homologację FIVB. Obwód piłki: 65-67cm, ciężar: 260-280 g, ciśnienie: 0,30-0,325 kg/cm2.

    Podczas zawodów komisja sędziowska pilnuje by zostały one rozgrywane według przepisów. W jej skład wchodzą: sędzia pierwszy, sędzia drugi, sekretarz, sędziowie liniowy. Każda z drużyn ma prawo do dwóch przerw na odpoczynek (po 30 sekund) w czasie jednego seta. Między setami przerwa trwa 2 minut. Kapitan i trener odpowiedzialni są za zachowanie i dyscyplinę całego swojego zespołu. Libero nie może być kapitanem zespołu. Kapitan zespołu podpisuje protokół zawodów przed meczem. Reprezentuje swój zespół podczas losowania. Podczas spotkania na boisku kapitan zespołu pełni funkcję grającego kapitana. Gdy kapitan nie bierze udziału w grze na boisku, trener bądź kapitan wyznacza innego grającego zawodnika, z wyjątkiem Libero, do pełnienia funkcji grającego kapitana. Wybrany grający kapitan pełni swoją funkcję do czasu, gdy zostanie zmieniony, powróci do gry kapitan zaznaczony w protokole zawodów lub skończy się set. Podczas gdy piłka jest poza grą, wyłącznie grający kapitan jest upoważniony do rozmowy z sędziami. Ma również obowiązek przekazania prośby o wyjaśnienie zastosowania lub interpretacji przepisów, a także próśb i pytań stawianych przez swoich kolegów z zespołu. Jeśli grający kapitan nie zgadza się z wyjaśnieniami sędziego pierwszego, może zaprotestować przeciwko danej decyzji i powinien zgłosić sędziemu pierwszemu, iż rezerwuje sobie prawo do wpisania oficjalnego protestu w protokole zawodów po spotkaniu.  Podczas spotkania trener spoza boiska decyduje o grze swojego zespołu. Ustala początkowe ustawienie zespołu, zarządza zmiany zawodników i bierze przerwy na odpoczynek. Wykonując te czynności trener zwraca się oficjalnie do sędziego drugiego. Przed spotkaniem wpisuje lub sprawdza nazwiska i numery swoich zawodników w protokole zawodów i podpisuje go. Asystent trenera podczas spotkania siedzi na ławce zespołu. Nie ma prawa interweniowania. W przypadku konieczności opuszczenia zespołu przez trenera, asystent trenera może przejąć jego funkcję, na prośbę grającego kapitana i za zgodą sędziego pierwszego. Każdy zespół spośród dwunastu zgłoszonych do gry zawodników może zarejestrować jednego wyspecjalizowanego w grze obronnej, zwanego Libero. Libero musi być zapisany w protokole zawodów przed spotkaniem, w specjalnie zarezerwowanej do tego rubryki. Nie może być kapitanem zespołu ani grającym kapitanem. Musi grać w ubiorze, którego kolor koszulki kontrastuje z ubiorem innych członków zespołu. Strój Libero może mieć inny wzór, lecz numer musi wyglądać tak samo jak numery pozostałych zawodników.

    Fot. start wrocław,